گیمیفیکیشن و بازیسازی دو استراتژی قدرتمند برای افزایش تعامل و انگیزه هستند که به حفط و جلب توجه مخاطب در بازاریابی دیجیتال کمک بسیاری میکنند. بازیسازی و گیمیفیکیشن هر دو تعامل کاربران را افزایش میدهند؛ اما معنا و مفهوم متفاوتی دارند. تفاوت گیمیفیکیشن و بازی سازی در اهداف، ساختار و نحوه اجرا بسیار اساسی است که کمک میکند تا برای اهداف کسبوکار و بازاریابی استراتژی مناسب را انتخاب کنید.
گیمیفیکیشن به معنای استفاده از عناصر بازی بهصورت جذاب در یک محیط غیربازی است که باعث میشود کاربردهای گیمیفیکیشن و استفاده از آن در بازاریابی و تولید محتوا بسیار گسترده شود. در مقابل بازیسازی یا آموزش مبتنی بر بازی یعنی طراحی و ساخت یک بازی واقعی با داستان، قوانین و عناصر بازی که برای انتقال یک پیام خاص یا حل یک مسئله طراحی شده است.
از مهمترین کاربردهای بازی سازی نیز میتوان به استفاده در حوزههای آموزشی، شبیهسازی حرفهای و بازایابی تعاملی اشاره کرد. اگر میخواهید بدانید کدام استراتژی برای اهداف کسبوکار شما مناسبتر است تا انتهای این مقاله از بوتیک بازاریابی اکرم برنجی با بررسی تفاوت گیمیفیکیشن و بازی سازی با ما همراه باشید.
گیمیفیکیشن چیست و محتوای آن چه ویژگیهایی دارد؟
گیمیفیکیشن (Gamification) یکی از استراتژیهای بازاریابی است که در آن عناصر بازی به فعالیتها، سیستمها یا خدماتی غیر از بازی اضافه میشوند. باتوجهبه تاثیر گیمیفیکیشن در بازاریابی محتوایی، استفاده از این عناصر میتواند میزان مشارکت و تعامل و حتی وفاداری کاربران را افزایش دهد. در گیمیفیکیشن، هدف و هسته اصلی فعالیت تغییری نمیکند؛ اما با المانهای بازی مانند امتیاز، نشان، جدول امتیازات و سطوح مختلف جذابتر میشود. تفاوت گیمیفیکیشن و بازی سازی در هدف آنها است.
بهطورکلی گیمیفیکیشن از روانشناسی انگیزه انسان الهام میگیرد و استفاده میکند. کاربردهای گیمیفیکیشن در این اصل به این صورت است که همان عواملی که باعث جذابیت بازیها میشود و کاربران را به آنها علاقهمند میکند را برای تشویق به رفتارهای مناسب و مطلوب در زمینههای واقعی نیز استفاده میکند.
برای مثال اپلیکیشن دولینگو یک اپلیکیشن یادگیری زبان است که با استفاده از عناصر بازی مانند امتیاز، سکه و سطحبندی و لیگ یادگیری را جذاب میکند و کاربران را به ادامه فعالیت نیز تشویق میکند. در این نمونه آموزش زبان به یک بازی تبدیل نشده است، بلکه عناصر بازی به آن اضافه شده است تا به کاربر انگیزه بیشتری بدهد. باتوجهبه این نکته برخی از ویژگیهای محتوای گیمیفیکیشن عبارتاند از:
- سیستمهای امتیازدهی و پاداش
- نشانها و گواهینامههای دیجیتال
- جدولهای امتیازات برای ایجاد رقابت سالم
- سطوح و مراحل پیشرفت
- چالشها و مأموریتهای روزانه
تفاوت گیمیفیکیشن و بازی سازی: کاربردهای گیمیفیکیشن
کاربردهای گیمیفیکیشن امروزه در بازاریابی دیجیتال بسیار گسترده است و در هر صنعت و کسبوکاری که نیاز به تعامل بیشتر با کاربران دارد، استفاده میشود. در حوزه آموزشی برای افزایش تعامل کاربران با گیمیفیکیشن، میتوان با استفاده از گیمیفیکیشن کردن فرایند یادگیری، کاربران و دانشپذیران را به فعالیت و مشارکت فعالانه بیشتر برای یادگیری تشویق کرد. از کاربردهای گیمیفیکیشن در محیط کار و سازمان نیز میتوان برای افزایش بهرهوری کارکنان، آموزش مهارتهای جدید و… استفاده کرد.
اصلیترین کاربردهای گیمیفیکیشن، در بازاریابی و تجارت الکترونیک است که از این استراتژی برای افزایش وفاداری مشتریان، تشویق به خریدهای بیشتر و تعامل با برند میتوان استفاده کرد. بهطورکلی کاربردهای گیمیفیکیشن عبارتاند از:
- آموزش و یادگیری مانند اپلیکیشن Duolingo
- توسعه نرمافزار و پلتفرمهای وب
- بازاریابی دیجیتال و افزایش فروش مانند Nike Run Club
- منابع انسانی و مدیریت عملکرد کارکنان مانند Salesforce Trailhead
- سلامت و تندرستی (اپلیکیشنهای ورزشی و رژیم درمانی) مانند Fitbit
مفهوم بازی سازی و ویژگی های آن
بازیسازی (Game-Based Learning) یا یادگیری مبتنی بر بازی نیز یک استراتژی قدرتمند است که در آن تجربه یادگیری در قالب یک بازی مستقل و کامل طراحی میشود. تفاوت گیمیفیکیشن و بازی سازی در این زمینه در این است که گیمیفیکیشن عناصر بازی را به یک سیستم و فعالیت موجود اضافه میکند؛ اما بازیسازی یک تجربه بازی کامل و مستقل است که خود اصل بازی ابزار اصلی آموزش است. مهمترین ویژگیهای محتوای بازیسازی شده نیز عبارتاند از:
- داشتن یک خط داستان و روایت جذاب
- قوانین و ساختار مشخص برای بازی
- اهداف و چالشهایی مرتبط با محتوای آموزشی
- بازخورد فوری و سیستمهای پیشرفت در بازی
- تمرکز بر حل مسئله و مهارتهای عملی
در کاربردهای بازی سازی اهداف آموزشی در داستان، قوانین، عناصر و چالشهای بازی طراحی شدهاند. کاربران برای پیشرفت در بازی، باید مفاهیم و مهارتهای موردنظر را یاد بگیرند و استفاده کنند. در این روش به جای تمرکز بر انگیزههای بیرونی مانند امتیاز و نشان، بر انگیزههای درونی و علاقه به بازی برای ایجاد یک تجربه خاص تاکید میشود.
بهعنوان مثال بازی Minecraft Education Edition، یک بازی کامل است که دانشآموزان در آن دنیاهای مجازی میسازند و مفاهیم ریاضی، علوم، تاریخ و برنامهنویسی را نیز یاد میگیرند. در این حالت یادگیری نتیجه مستقیم تعامل با بازی است که این مهمترین تفاوت گیمیفیکیشن و بازی سازی است.
تفاوت گیمیفیکیشن و بازی سازی؛ کاربردهای بازی سازی
کاربردهای بازیسازی بیشتر در موقعیتها و مواردی است که نیاز به یادگیری عمیق، تمرین مهارتهای پیچیده و شبیهسازی تجربیات واقعی باشد. در آموزش میتوان از بازیهای شبیهساز برای آموزش مفاهیم پیچیده در رشتههای مختلفی مانند پزشکی، خلبانی و یا مدیریت استفاده کرد.
علاوه بر این، در آموزش مفاهیم درسی نیز بازیهایی مانند Minecraft: Education Edition به دانشآموزان این امکان را میدهند تا در یک دنیای سهبعدی، مفاهیمی مانند ریاضی، علوم و حتی تاریخ را بهصورت عملی و خلاقانه تجربه کنند و یادبگیرند. در حوزه کسبوکار، از بازیهای جدی میتوان برای آموزش مهارتهای رهبری، مدیریت بحران و کار تیمی استفاده شود. خلبانان نیز از شبیهسازهای پرواز که نوعی بازیسازی پیشرفته هستند، برای یادگیری مدیریت شرایط اضطراری استفاده میکنند.
کاربردهای بازیسازی:
- آموزش مفاهیم درسی به شیوه تعاملی مانند DragonBox
- شبیهسازی سناریوهای پیچیده و خطرناک مانند Surgeon Simulator
- آموزش مفاهیم انتزاعی از طریق تجربه مانند Darfur is Dying
- آموزش مهارتهای نرم (مانند رهبری و کار تیمی) مانند Sea Hero Quest
- یادگیری زبان از طریق بازی مانند Influent
بررسی تفاوت گیمیفیکیشن و بازی سازی
برای اینکه استراتژی و راهکار مناسب را انتخاب کنید باید با تفاوت گیمیفیکیشن و بازی سازی آشنا باشید. بهطورکلی اصلیترین تفاوت مهم گیمیفیکیشن و بازی سازی در این است که گیمیفیکیشن، ایجاد و افزودن یک لایه از عناصر بازی بر روی یک فعالیت موجود است و در مقابل بازیسازی یا یادگیری مبتنی بر بازی، تبدیل اصل و خود فعالیت به یک بازی است. گیمیفیکیشن تمرکز بیشتری بر انگیزههای بیرونی و رفتارهای کوتاهمدت دارد که در این زمینه تفاوت گیمیفیکیشن و بازیسازی در این است که بازیسازی به دنبال ایجاد یادگیری درونی بهصورت عمیقتر از طریق تجربه کامل بازی است.
دیگر تفاوت گیمیفیکیشن و بازی سازی در این است که در گیمیفیکیشن، کاربر با یک وظیفه واقعی مواجه میشود که برای انجام آن پاداش میگیرد، اما در بازیسازی کاربر برای موفقیت در یک بازی، باید مهارتها و دانش موردنظر را کسب کند. این تفاوت گیمیفیکیشن و بازی سازی در اهداف و ساختار بهطورکامل مشخص است و در نتایج نهایی هر دو استراتژی تاثیر بسیاری دارد.
| گیمیفیکیشن (Gamification) | بازیسازی (Game-Based Learning) |
| هدف: افزایش انگیزه و مشارکت در یک فعالیت موجود | هدف: یادگیری یک مفهوم یا مهارت از طریق خود بازی |
| ساختار: افزودن عناصر بازی به یک فرایند غیربازی | ساختار: طراحی کل فرایند به شکل یک بازی کامل |
| تمرکز بر انگیزه بیرونی مانند امتیاز، نشان و رقابت | تمرکز بر انگیزه درونی، داستان و تجربه عمیق |
| نقش کاربر: انجام وظایف مشخص برای دریافت پاداش | نقش کاربر: بازی کردن و پبشرفت از طریق یادگیری و حل مسئله |
جمعبندی
گیمیفیکیشن و بازیسازی یا یادگیری مبتنی بر بازی بهعنوان دو استراتژی قدرتمند و متفاوت با هم هستند که هر کدام برای اهداف خاصی طراحی شدهاند. اصلیترین تفاوت گیمیفیکیشن با بازی سازی در این است که گیمیفیکیشن با اضافه کردن عناصر و المانهای بازی به فعالیتهای روزمره باعث افزایش انگیزه و تعامل در کاربردهای گیمیفیکیشن میشود. در مقابل باتوجهبه کاربردهای بازی سازی، میتوان گفت در بازیسازی یا یادگیری مبتنی بر بازی، تجربیات و مهارتها با تبدیل خود فرایند یادگیری به یک بازی ایجاد میشود.
باتوجهبه این تفاوت گیمیفیکیشن و بازی سازی و کاربردهای گیمیفیکیشن و بازیسازی، برای انتخاب بهترین روش و استراتژی مناسب بهتر است ابتدا مخاطب هدف خود را بشناسید تا بتوانید تاثیرگذاری محتوا و تعامل کاربران را نیز افزایش دهید. ما در بوتیک بازاریابی اکرم برنجی بهعنوان یک تیم موثر در عرصه تولید و بازاریابی محتوا به کسبوکارها در این زمینه کمک میکنیم. تیم متخصص و حرفهای بوتیک بازاریابی اکرم برنجی با پوشش تمام نیازهای بازاریابی محتوایی به شما کمک میکند تا برند و کسبوکارتان را ارتقا دهید. برای بهرهمندی از مشاوره تخصصی میتوانید از اینجا به ما برسید.

